CHÚA NHẬT XXV TN C (Lc 16, 1- 13)

Hiện nay, trong tiếng Việt, danh từ “Mạnh Thường Quân” dùng để chỉ những vị giàu có, đầy lòng nghĩa hiệp, thường đóng góp nhiều cho các hoạt động từ thiện.

Có một câu chuyên về Mạnh Thường Quân như sau : vì là nhà giàu nên Mạnh Thường Quân hào phóng cho vay mượn nhiều, một hôm ông sai Phùng Quyên sang đất Tiết đòi nợ. Phùng Quyên hỏi: “Đòi được nợ, có cần dùng tiền đó, mua sắm gì không?” Mạnh Thường Quân trả lời: “xem trong nhà còn thiếu món gì, thì mua sắm”. Phùng Quyên đến đất Tiết, gọi hết các con nợ của Mạnh Thường Quân lại, thu hết các giấy nợ rồi đốt đi trước mặt họ. Dân đất Tiết cảm kích và biết ơn. Khi Phùng Quyên trở về, Mạnh Thường Quân hỏi: “Ngươi có đòi được nợ không và đã mua gì?” Phùng Quyên nói: “Tôi thấy trong nhà ngài không thiếu thứ chi, chỉ thiếu chữ “nghĩa”; tôi đã mua “nghĩa “ cho ngài. Mạnh Thường Quân nghe bẩm vậy thì lòng không vui, nhưng vì sĩ diện nên không nói ra…Sau đó không lâu ông bị vua Tề cất chức, phải bỏ nước Tề để lánh nạn. Dân đất Tiết nhớ ơn đã đón tiếp Mạnh Thường Quân đến nương náu. Khi ấy, Mạnh Thường Quân mới hiểu được câu: dùng tiền mua nghĩa…

Với điển tích trên, chúng ta lại thấy có cái gì đó giống với bài Tin mừng hôm nay. Đọan Tin Mừng này kể về dụ ngôn tên quản lý bất lương, nhưng lại rất khôn khéo, đã biết lo xa cho tương lai của mình… Một anh quản lý đang làm việc cho ông chủ ngon lành, bổng được tin, chủ đã hay biết hết mọi tội lỗi của mình. Chắc là sẽ bị chủ sa thải, nên anh nghĩ: làm sao đây, tính nhanh lên kẻo không kịp? Sau này đi cuốc đất hả? Làm sao nổi! Làm việc trí óc đã quen rồi ! Còn ăn mày hả ? Trời, mặt mũi nào đi làm chuyện đó? Xấu hổ quá! À còn một cách, ta sẽ lấy của chủ mà mua tình cảm của anh em. Nói là làm liền, anh ta kêu các con nợ đến, xóa nợ được bao nhiêu hay bấy nhiêu, chỉ để họ trả lại phần nào cho chủ thôi… Chắc chắn các con nợ sẽ cảm thấy sướng rên lên, liền trả ngay số nợ. Và còn cảm thấy mang ơn hắn đến già. Cho nên, ngay sau khi hắn bị chủ đuổi đi, họ sẽ rước hắn ngay về nhà họ… Đó là chuyện chắc chắn! Câu chuyện này cũng giống như câu chuyện mua nghĩa của Phùng Quyên cho Mạnh Thường Quân; chỉ khác một điều việc mua nghĩa của Phùng Quyên là sự ngay chính còn của tên quản lý là sự gian dối, dùng tiền của bất chính mà đem lợi cho mình.

Một điều khác, chúng ta cần suy nghĩ : có phải “tiền là Tiên là Phật, là sức bật của lò xo, là thước đo của lòng người, là… hết ý chăng?”. Qua tin tức báo đài, hàng ngày, qua cuộc sống quanh ta, nhiều lúc mình cũng phải nhìn nhận sức mạnh của tiền của thật đáng sợ; nó có thể làm mờ mắt của lương tri, biến chất lòng người, làm sụp đổ ý chí, lụn bại thanh danh, tiêu tan cơ đồ bao năm gầy dựng…Vì vậy có tiền và biết sử dụng đồng tiền cho có lợi ích không phải là chuyện dễ. Lạ một điều, tiền của vừa là mối lo, vừa nguy hiểm như vậy, thế mà ai cũng thích, chỉ vì sức mạnh của nó. Tục ngữ Nga có câu: “với túi tiền đeo ở cổ, không ai có thể bị chết vì bị treo cổ ”. Nhà thơ Tú xương còn mỉa mai: “ví thử trong tay tiền bạc có, nói nhăng nói cuội chán người nghe”.

Làm sao sử dụng tiền của cho hợp lý : Dụ ngôn trên không phải để ca tụng tính bất lương của người quản lý; đó là điều hẳn nhiên. Ở đây. Chúa muốn khen tài khéo léo của tên quản lý biết dùng của cải cho có lợi cho chính mình, trước tương lai bấp bênh của anh ta. Thực tế, trong đời sống, nhiều người chỉ biết dùng tiền để ăn, mặc và xài. Khi dư tiền, họ càng ăn uống dữ dội, hết đám tiệc này đến độ nhậu khác; khi dư tiền họ càng ăn mặc quá lố : mua những đôi giầy đắt tiền, những chiếc áo nạm kim cương, ngọc ngà; khi dư tiền họ phóng tay cho cái cô gái “chân dài” không tiếc tay….Họ rất giàu, nhưng là giàu ở bữa ăn, ở áo quần, ở đồ đạc còn họ vẫn nghèo : nghèo tình thương, nghèo văn hóa, nghèo lòng đạo đức. Một ngày nào đó, tiền bạc đó vào tay người khác thì họ sẽ chẳng còn điểm tựa nào để vươn lên cả.

Thật ra tiền bạc có thể được dùng cho rất nhiều mục đích, tốt cũng có mà xấu cũng có. Ngay cả đến Giáo Hội cũng cần có tiền để xây dựng các công trình, để có phương tiện truyền giáo và duy trì họat động của các cộng đòan. Vì thế mà đồng tiền có một ảnh hưởng mãnh liệt đến nỗi có thể làm cho con người say mê, thờ nó như là thần thánh, chẳng thế mà trong kết thức bài Tin mừng hôm nay, Đức Giêsu đã khuyên chúng ta hãy cẩn thận khi sử dụng tiền bạc : “Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi tiền của được”.

Mỗi người chúng ta đều là những quản gia của Thiên Chúa. Có nghĩa là tất cả những gì chúng ta đang có đều do Chúa tặng ban. Vấn đề là chúng ta sử dụng những của cải đó như thế nào ?

Chúng ta đã trở thành nô lệ của tiền của khi đêm ngày chúng ta nghĩ đến nó, khi chúng ta xem nó trọng hơn những người xung quanh, anh em họ hàng, khi chúng ta sợ hãi đau buồn tột độ khi mất nó, và khi vì nó mà chúng ta bất chấp thủ đọan để có được nó.

Chúng ta ở vai trò làm chủ của tiền bạc khi chúng ta dám đánh đổi nó với những giá trị tốt đẹp khác như việc bác ái, sự giúp đỡ, lòng hảo tâm. Khi chúng ta đành mất nó chứ không để mất linh hồn trong đường sai, nẻo tà.

Lạy Chúa, sống trong một xã hội vật chất như hiện nay. Các giá trị của một con người được đánh giá qua của cải, hiện vật và tiền bạc.Thế thì khi con phải sống tinh thần nghèo khó theo hiến chương nước trời quả là khó với con. Khó nhưng không có nghĩa là không làm được nếu có ơn Chúa. Xin thương giúp con Chúa ơi !