CHÚA NHẬT 26 TN C (Lc 16, 19 – 31)

Một bà nọ, khi chết được đưa tới cửa thiên đàng. Thánh Phêrô, tìm mãi, không thấy bà có công trạng gì. Cuối cùng chỉ thấy một việc duy nhất là: ở trần gian, có lần, bà đã cho một người ăn xin một củ cải. Thánh Phêrô không biết làm sao, bèn kể lại sự việc cho Chúa. Chúa nói: “vì bà ta cũng đã làm được một việc tốt, vậy bà ta phải dùng củ cải đó đưa được một số người khác nữa vào thiên đàng, thì bà mới vào được.”

Người ta thấy người đàn bà một tay vịn thành thang đang từng bước leo lên Thiên đàng, tay kia nắm vào củ cải; dưới củ cải tòn ten mấy người nữa. Người đàn bà lúc đầu vui vì nghĩ mình sẽ được lên Thiên đàng, nhưng bà tự nhủ: củ cải là của mình,mắc gì mình phải cho mấy đứa nghèo này”ăn theo”!. Lòng ích kỷ nổi lên, bà ta quyết định vào thiên đàng một mình, liền buông tay cầm củ cải rơi xuống. Thế nhưng,khi vừa mới buông tay ra thì bà ta mất thăng bằng và cùng rơi xuống với những người kia.

Bài Tin Mừng hôm nay Đức Giêsu đưa ra hai hình tượng đối nghịch nhau, đó là số phận của nhà hộ phú và của người nghèo khổ Lazarô, ở đời này và đời sau. Ở đời này, người phú hộ ăn sung mặc sướng, lụa là gấm vóc, yến tiệc linh đình mỗi ngày, sống trụy lạc và thỏa mãn, còn người nghèo Lazarô thì không ai nhìn tới, một người hành khất khốn cùng và bất lực, hằng ngày ngồi chầu chực trước cổng nhà người giàu có kia, hy vọng kiếm được chút gì để độ thân cho qua ngày.

Hai nhân vật này không phải ở hai chân trời xa cách nhau, nhưng ở kề bên nhau: người nghèo nằm ngay trước cổng nhà người giàu. Ở kề bên nhau nhưng không có quan hệ với nhau. Cuộc sống cứ kéo dài như thế cho đến khi người nghèo chết và người giàu cũng chết. Người nghèo chết, không thấy nói có ai chôn, chỉ có Thiên thần đến đưa người ấy vào Thiên đàng. Còn người giàu chết thì được chôn cất đàng hoàng. Chắc chắn đám tang của ông ta lớn lắm, có nhiều người đi đưa, có nhiều vòng hoa, chắc cũng có nhiều người khóc nữa, nhưng không thấy nói có Thiên thần đến đón ông ta. Như vậy, số phận của hai người đã đảo ngược : Lazarô được hưởng sung sướng, hạnh phúc. Còn nhà phú hộ bị phạt khổ cực, bất hạnh.

Qua dụ ngôn này, Đức Giêsu muốn dạy chúng ta hai điều:

Thứ nhất, giàu có không phải là một tội và nghèo khổ cũng chưa hẳn là có phúc, nếu người ta không có tinh thần nghèo khó thực sự. Thứ hai : mối quan hệ giữa cách chúng ta sử dụng tiền của đời này và hạnh phúc vĩnh cửu đời sau.

Trước hết, giàu có có phải là một tội trọng không và nghèo khó có phải là có phúc không? Chúng ta thấy dụ ngôn không đề cập tới một tội rõ rệt nào của nhà phú hộ, thế mà ông ta đã sa hỏa ngục, điều đó làm cho chúng ta có cảm tưởng nguyên việc giàu có đã là một tội. Không, giàu có tự nó không xấu cũng không phải là một tội, nếu giàu là tội thì không ai mà dám làm giàu nữa. Nhưng giàu sẽ là tội nếu những người giàu có coi tiền của, thay vì là đầy tớ đã trở nên ông chủ, thay vì là thụ tạo đã trở nên thần tượng, thay vì là phương tiện đã trở nên mục đích. Hoặc những người giàu có chỉ biết ích kỷ, ăn chơi phung phí mà không một chút động lòng trắc ẩn trước những người nghèo khổ xung quanh mình. Hoặc những người giàu coi tiền bạc là trên hết, hơn cả tình nghĩa. Những người giàu như thế thì tiền của có thể chỉ đem lại cho họ đầy đủ, sung sướng ở đời này mà không ích gì cho họ ở đời sau. Hơn nữa, lại là một ngăn trở làm cho họ khó vào nước Trời hay không vào được nước Trời. Đó là trường hợp của nhà phú hộ trong dụ ngôn. Ông ta bị phạt, không phải vì ông ta là phú hộ, nhưng vì ông ta đã sử dụng tiền của một cách xa xỉ, ích kỷ, không biết chia sẻ, thương giúp người hành khất đói rách, nghèo khổ ngay bên cổng nhà mình.

Ngược lại, nghèo khổ có phải là có phúc không? Có, chắc chắn có và cũng có thể là không. Thực vậy, nghèo khổ, nhất là nghèo đến cùng cực, có thể trở thành tội. Bởi vì nghèo túng quá có thể làm cho người ta mắc nhiều tật xấu và tội ác: nghèo đưa đến tham lam, trộm cắp, láo xược và ngang tàng; nghèo làm cho người ta ghen tuông, bất mãn, xa cách Chúa, coi nhẹ linh hồn mình… Như vậy, nghèo đâu có phải là phúc. Rồi, có biết bao người, bên ngoài nghèo nàn, túng thiếu, nhưng trong lòng họ mơ ước, tham lam đủ thứ. Những người như thế chưa chắc đời sau sẽ được hạnh phúc. Do đó, không phải nguyên tình trạng nghèo khổ đã là công phúc, mà cần phải có tinh thần, có tâm hồn nghèo khó và biết chấp nhận tình trạng đó nữa. Như chúng ta thấy: công phúc của người hành khất Lazarô nghèo khổ, hệ tại ông ta biết chấp nhận cảnh nghèo khổ, bệnh tật, tuân theo thánh ý Chúa. Dĩ nhiên, sự chấp nhận này không ngăn trở người nghèo khổ cố gắng hành động phải lẽ, làm việc chính đáng đề thoát khỏi cảnh nghèo và bệnh tật.

Đàng khác, dụ ngôn còn nhằm nói lên mối quan hệ giữa cách chúng ta sử dụng tiền của với hạnh phúc vĩnh cửu. Tiền của vật chất Chúa ban cho chúng ta hưởng dùng để xây dựng, thăng tiến cuộc sống của mình, đồng thời phát triển tình người, xây dựng yêu thương giữa người với người. Ai biết sử dụng như thế không những được ấm no hạnh phúc ở đời này mà còn bảo đảm cho cuộc sống hạnh phúc vĩnh cửu mai sau nữa trên nước trời.

Ngược lại, ai khư khư hưởng dùng một mình, không bao giờ muốn giúp đỡ hay chia sẻ cho người khác, nhất là những người nghèo khổ, dù là một chút thôi, thì sẽ bị Thiên Chúa xét đoán nghiêm ngặt. Bởi vậy, nếu ông phú hộ biết đem tiền của chia sẻ cho ông Lazarô, thì ông đã sắm cho mình kho tàng trên trời, và khi chết ông sẽ được Thiên thần rước vào Thiên đàng. Nhưng ông đã không hành động như vậy, nên ông đã mất tất cả và bị phạt muôn đời.

Như thế, Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta : đừng coi tiền của trọng hơn nhân nghĩa. Nếu chúng ta nghèo khổ ư? Chúa bảo chúng ta: đừng lo lắng quá mà dùng những phương thế bất chính để có tiền của và cũng đừng buồn chán, vì chúng ta đang ở trong một tư thế thuận lợi để vào nước trời.

Ngoài ra, Chúa còn dạy chúng ta : hãy sử dụng tiền của vật chất với mục đích đem lại hữu ích không chỉ cho mình mà còn cho người khác nữa, đặc biệt là những người nghèo. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã xem người nghèo là đối tượng chính trong những hoạt động của Ngài : đi đến đâu Ngài cũng không quên thăm viếng người nghèo để an ủi, động viên và giúp đỡ họ. Vì thế, dụ ngôn hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta hãy xét lại cách mình sử dụng tiền của và cách mình đóng góp tiền của trong việc phụng sự Thiên Chúa và phục vụ tha nhân.